|
|
 |
Baltimore limanı, Doğu Kıyısındaki ve Batı Kıyısındaki diğer birçok liman gibi, ticaretin ABD ekonomisindeki gittikçe artan rolünü kanıtlamaktadır. (© AP Images/Roberto Borea)
|
Giriş
Ekonomistler derler ki ABD hapşırdığında dünyanın geri kalanı nezle olur.
Kâr amacı gütmeyen Rekabet Kuruluna göre, 1995 ve 2005 arasında küresel ekonomik yayılımın üçte birini doğrudan ABD yaptı. 1983 ve 2004 arasında, yükselen ABD ithalatı dünya ihracatını neredeyse yüzde 20 artırdı.
Bir Kongre Araştırma Servisi (CRS) raporuna göre, "Gelişmekte olan ülkelerin ABD ihracatındaki payı artarak, 1985’de yüzde 32,8 iken 2006’da 47,0’a çıkmıştır.” "Gelişmekte olan ülkeler 1985’de ABD ithalatının yüzde 34,5’ini oluştururken 2006’da yüzde 54,7sini oluşturmaktadır."
ABD ekonomisi 2000’lerin ilk yıllarında, bazı büyük taşlara çarpmasına rağmen engebeli bir arazide yol alan sağlam dört çeker bir araç gibi ilerledi: borsanın çökmesi, terörist saldırılar, Irak ve Afganistan savaşları, şirket hesaplarındaki skandallar, yaygın kasırga yıkımı, enerji fiyatlarındaki artış, değişken gayrimenkul değerleri.
Mart-Kasım 2001’deki yumuşak düşüşün ardından, 2002-2006 yılları arasında enflasyon, işsizlik ve faiz oranları görece düşük kalırken ABD ekonomisi ortalama yüzde 2,9 büyümeye geri döndü.
Bir çok yönden ABD, dünyanın en verimli, rekabetçi ve etkili büyük ekonomisi olarak kalmaya devam etmektedir. Ancak ABD ekonomisi yabancı dinamik ekonomilerden giderek daha çok etkilenmektedir. Bunun yanında hem içeride hem de dışarıda zorluklarla karşılaşmaktadır.
Peki ABD ekonomisi derken tam olarak neyi kastediyoruz?
Göz Önünde Bulundurulması Gereken Bazı Rakamlar
ABD, ya en kötü ya da en iyi olması bakımından bir dizi uluslararası sıralamanın tepesinde ya da tepesine yakın bir yerde yer alır:
- 2006'da 13.13 trilyon dolarla Gayrisafi Milli Hasıla denilen ekonomik üretimde 1 numara. ABD 302 milyonla dünya nüfusunun yüzde beşinden az olmasına rağmen, çeşitli yönlerden dünya GSMH’sinin yüzde 20 ila 30’unu elinde tutmaktadır. 2006’da sadece Kaliforniya Eyaleti’nin GSMH’si o yılda yaklaşık sekiz ülkenin GSMH’sini aşarak 1,5 trilyon doları aşmıştır.
- 2006’daki toplam ithalatı 2,2 trilyon ile birinci sırada, ikinci sıradaki Almanya’nın yaklaşık 2 katı.
- Çin’in 2007’de ABD’yi geçmesi beklense de mal ihracatında 2006’da 1 trilyon dolarla Almanya’nın ardından ikinci sırada. Hizmet ihracatında 2006’da 422 milyar dolarla birinci.
- 2006’da 758,5 milyar dolarla, diğer ülkelerden kat kat fazla olarak ticaret açığında birinci sırada.
- 2006’da deniz konteyneri trafiğinde birinci olan Çin'den sonra ikinci sırada.
- Dış borçta 2006 ortasında tahmini 10 trilyon dolarla birinci sırada.
- 2006’da 1,5 trilyon dolar girişle yabancı yatırımın ilgi odağı.
- 2006’da 177,3 milyar dolarla yabancı doğrudan yatırım-ticari ve gayrimenkul-girişinde birinci sırada.. Gelişmekte olan ülkelerden şirketler de dahil olmak üzere dünyanın en büyük 100 uluslararası şirketiyle yabancı doğrudan yatırımın birinci tercihi.
- 2005’te 188,3 milyar dolarla stok varlıklarda beşinci sırada, Japonya, Çin (her biri yüzde 18), Tayvan ve Güney Kore’den sonra, Rusya’nın hemen önünde yer alarak dünya payının yüzde 4’ünü elinde tutuyor. 2006’nın ortasında yaklaşık 69 milyon dolarla yabancı döviz ve altın rezervlerinde 15. sırada.
- 2006’da toplam 62 milyar doların dörtte üçüyle, bu bölgelerden göç etmiş ve dış ülkelerde iş bulmuş insanların Latin Amerika ve Karayipler’e yaptığı para transferindeki birinci kaynak.
- Günde 20,6 milyon varille 2006 petrol tüketiminde ilk sırada, ham petrol ithalatında günde 10 milyondan fazla varille birinci sırada.
- 2007’de Singapur ve Yeni Zelanda’dan sonra ticarette sağlanan kolaylıklarda ilk sırada.
- Uluslararası Saydamlık Kuruluşu'nun 2006 yolsuzluk ölçüm indeksinde 163 ülke arasında Belçika ve Şili’yle beraber 20. sırada (başlarda olan ülkeler daha az yolsuzluğun olduğu ülkelerdir).
| | |
