 Kansas’taki mısır tepeleri GSMH’nin küçük bir kısmını oluşturan tarımın ABD ekonomisinin önemli bir kısmını oluşturduğunu hatırlatır. (© AP Images/Sandra Milburn/The Hutchinson News)
|
Hizmet Ekonomisi
Özel şirketler tarafından üretilen hizmetler, gayrimenkul ve bankacılık, sigorta ve yatırım başta olmak üzere mali hizmetlerle beraber 2006’da ABD gayrisafi milli hasılasının yüzde 67,8’ini oluşturmuştur. Bazı diğer hizmet kategorileri toptan ve perakende satış; ulaşım; sağlık; yasal, bilimsel ve yönetim hizmetleri; eğitim; sanat; eğlence; dinlenme; otel ve diğer konaklama; restoran; bar ve diğer yiyecek ve içecek hizmetleridir.
Mal üretimi GSMH’nin yüzde 19,8’ini oluşturur: imalat sektörü; bilgisayar, otomobil, uçak, makineler gibi-yüzde 12,1; inşaat, yüzde 4,9; petrol ve gaz çıkarma ve diğer madenler, yüzde 1,9; tarım, yüzde 1’den az.
Federal, eyalet ve yerel yönetimler GSMH’nin geri kalan yüzde 12,4’ünü oluşturur.
En hızlı büyüyen sektörler mali hizmetler; profesyonel, bilimsel ve teknik hizmetler; dayanıklı tüketim malları üretimi, özellikle bilgisayar ve elektronik ürünler; gayrimenkul; ve sağlık hizmetleridir.
GSMH payları düşen kollar tarım ve madencilik, ve tekstil gibi diğer bazı üretim çeşitleridir. Rekabet Kurulu, “Düşük değerli, hammadde bazında üretim, rutin üretimin düşük maliyetle yapılabildiği gelişmekte olan ülkelere kayarak ABD’de ortadan kalkmaktadır” demektedir.
 Bankacılık, perakende satış, ulaşım, ve sağlık gibi hizmetler ABD GSMH değerinin üçte ikisini oluşturmaktadır.
|
Yine de ABD dünyanın zirvedeki üretici ülkesidir, fabrikaları 2005’te bir sonraki ülke olan Japonya’nın 1,5 katı fazlası olan 1,49 trilyon dolar değerinde mal üretmiştir. ABD tarım üretimi değeri Çin ve Hindistan’ın hemen ardından gelmektedir.
Tarımın GSMH’deki payı düşük de olsa ziraatçiler ekonomik ve politik olarak güçlerini korumaktadırlar. 2002’de ABD tarım üretiminin pazar değeri 200 milyar doların üzerindedir, buna 45 milyar dolarlık sığır ve buzağı; yaklaşık 40 milyar dolarlık mısır ve buğday gibi tahıl ürünleri, ve soya fasulyesi gibi yağ çıkarılan tohumlar; yaklaşık 24 milyar dolarlık kümes hayvanı ve yumurta; 20 milyar dolarlık süt ve diğer süt ürünleri; ve 12 milyar dolarlık yaban domuzu ve evcil domuz dahildir.
ABD’de 2 milyondan fazla çiftlik olsa da görece olarak az sayıda olan büyük şirket çiftlikleri hakimdir-2002’de çiftliklerin yüzde 1,6’sı satışların yarısını oluşturmuştur.
ABD’nin genel ticari açığına rağmen tarımda fazlası vardır. 2007’de ABD çiftlik ihracatları 78 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir, Kanada ve Meksika tarımsal ihracatta son zamanlardaki büyümenin en büyük payını oluştursalar da bunun çoğu Asya ülkelerine gitmektedir. ABD zirai üretiminin yaklaşık dörtte biri ihraç edilmektedir.
 ABD’nin hizmetlerde ticaret fazlası olmasına rağmen mal ticaretinde büyük bir açığı bulunmaktadır.
|
Ayrıca ABD’nin 2006’da 79,7 milyar dolar olmak üzere hizmetlerde ticari fazlası bulunmaktadır. O yıl, 85,8 milyar dolarla en büyük ABD hizmetleri ihracat kategorisi, ABD’ye gelen yabancılar sayesinde geziydi.
Bunun tersine ABD’nin mal ticaretinde gittikçe daha da büyüyen büyük bir açığı bulunmaktadır. ABD 2006’da 1 trilyon dolardan fazla mal ihracatı yapmakla beraber, 1,8 trilyon dolardan fazla ithalat yapmıştır.
O yılın zirve ithalatları açık farkla 211,9 milyar dolarla otomobil ve otomobil parçaları ile 225,2 milyar dolarla ham petrol olmuştur. ABD ithalatının ana kaynakları Kanada, Çin, Meksika, Japonya ve Almanya’dır.
 İnşaat sektörü ABD ekonomisinin yaklaşık yüzde 5’ini oluşturur; bir işçi Georgia’da inşa halindeki bir benzin istasyonunda boru döşerken görülüyor. (© AP Images/Ric Feld)
|
2006’nın en büyük ABD ihracatları arasında otomobil ve otomobil parçaları, yarı iletkenler ve sivil havacılık bulunmaktadır. ABD ihracatının ana hedefleri Kanada, Çin, Meksika, Japonya ve İngiltere’dir.
2000-2006 arasında ABD mal ihracatı yüzde 33 artmış olsa da ABD mal ithalatı yüzde 52 olarak daha hızlı artmıştır; bu yıllarda mal açığı neredeyse ikiye katlanmıştır.
758,5 milyar dolarlık ticaret açığı 2006 GSMH’sinin yüzde 5,7’sini oluşturmuştur, bu düzey birçok ekonomist tarafından ödenmesi sürekli yabancı sermaye girişine bağlı olduğu için sürdürülemez olarak nitelenmiştir.
Peki ABD ekonomisini bu kadar dinamik yapan nedir?
|