Devletin Rolü

Bazıları devletin ekonomideki yaptığı düzenlemelerin çok az ve çok geç olduğunda şikayet etmektedir. Bazıları ise yapılan bunca düzenlemenin ardından ABD ekonomisinin artık serbest piyasa olmadığını düşünmektedir. ABD ekonomi tarihinin en uzun süren tartışmalarından bir kısmı devletin rolü üzerinedir.

Özel mülkiyet bireysel özgürlük konusundaki ABD inançlarıyla örtüşmektedir. Çünkü bağımsızlık ekonomik alandaki bağımsızlığı da gerektirir ve Amerikalılar genellikle devletin bireyler üzerindeki yetkisini sınırlandırmak isterler. Ve birçok Amerikalı, işyerinin özel mülkiyetinin en iyi ekonomik sonucun alınması için devlet mülkiyetinden daha iyi olduğuna inanmıştır.

Yine de çoğu Amerikalı, devletin ekonomide belli görevleri yerine getirmesini bekler, ve ABD hukuk sistemi, iş yapmak için gereken sağlam iskeleti oluşturur.

İşyerleri-en azından yasal işyerleri-çalışmak için devletten izin almak zorundadırlar. Şirketlerin 50 eyalet yönetiminin birisinden şirket statüsü almaları gerekmektedir. (Halka açık ABD şirketlerinin yarısından çoğu minik Delaware eyaletinde şirketleşmiştir, çünkü bu eyaletin düzenlemelerini beğenmektedirler.) İşyerlerinin yerel yönetimlerden çeşitli kayıtlar, lisanslar ve izinler alması gerekmektedir.

İşyerlerinin mülkiyet haklarının korunması, anlaşmaların yerine getirilmesi ve ticari ihtilafların çözülmesi için yasal sisteme ihtiyacı vardır.

Devlet tüketiciyi işyerine karşı korur. Örneğin federal hükümet, rekabeti ortadan kaldıracak kadar güçlenen tekelci ticari bağları kontrol etmek ya da kırmak için antitröst yasalarını kullanır. Devlet tüketicinin ticari dolandırıcılık hakkındaki şikayetlerini telafi eder ve tehlikeli ürünlerin toplanmasını sağlar.

Devlet kamu sağlığını ve güvenliğini korumak için ya da çevre sağlığını korumak için özel şirketlerin etkinliklerini düzenler. Örneğin ABD Gıda ve İlaç İdaresi zararlı ilaçları yasaklar, İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi çalışanların iş başında tehlikeye maruz kalmaktan korur.

Amerikalılar endüstrinin çevreye etkisi konusunda gittikçe daha çok endişelenmeye başladığı için Kongre hava, su ve toprak kirliliğini kontrol etmek için birçok yasa çıkarmıştır. 1970’de ABD Çevre Koruma Dairesi’nin (EPA) kurulması çevrenin korunmasıyla ilgili birçok federal programın başlatılmasını da beraberinde getirmiştir. EPA kirlilik için sınırlar koyar, bunlara uyulmasını sağlar ve çevreyi kirletenlerin standartlara uyması için tarifeler hazırlar.

Ekonomide devlet müdahalesi ABD tarihindeki en ciddi ekonomik düşüş olan Büyük Bunalım (1929-1940) sırasında önemli derecede artmıştır. Başkan Franklin D. Roosevelt, ekonomiyi kurtarmak için New Deal adını verdiği önlemleri başlatmıştır.

Modern ABD ekonomisini belirleyen birçok yasa ve kurum federal otoriteyi iş yaşamını düzenlemek ve kamu refahı sağlamak üzere genişleten New Deal yasalarıyla ortaya çıkmıştır. New Deal çalışma ücretleri ve saatleri için minimum standartlar getirmiştir. Şu anda vazgeçilmez olarak görülen programlar ve kurumlar oluşturmuştur. Bunların arasında borsayı düzenleyen Sermaye Piyasası ve Borsa Komisyonu, banka hesaplarını garanti altına alan Federal Mevduat Hesapları Sigorta Kurumu, ve çalışırken yaptıkları katkılar bazında emeklilere maaş veren Sosyal Güvenlik Sistemi.

Tüm düzenlemelere rağmen ABD 2007’de Dünya Bankası tarafından, Singapur ve Yeni Zelanda'nın ardından en kolay iş yapılan 3. ülke olarak sıralandırmıştır. Sıralanan şu 10 kategori bir biçimde devletle ilgilidir: iş kurma, lisanslar, işe alım süreci, mülkiyet kaydı,kredi alma, yatırımcıları koruma, vergi ödeme, sınır ötesi ticaret, anlaşmaların uygulanması, işyerini kapatma.

Devlet tedbirleri aynı zamanda ticareti teşvik de edebilir. Örneğin vergi indirimleri yalnızca kamu amacı olarak ev sahipliğini teşvik etmekle kalmaz-ABD’lilerin yüzde 70’inin kendi evleri vardır- aynı zamanda gayrimenkul, inşaat ve mortgage finansman şirketleri için ticari fırsatları genişletir.

Devlet araştırma ve geliştirmeden sorumludur. Örneğin Federal Hükümet’in araştırma harcamaları çoğunlukla silah sistemlerinin geliştirilmesi ve test edilmesi için yapılmaktadır, ama bu harcamalar ABD’nin biyolojik bilimsel araştırmaların merkezi olarak kalmasına da yardım etmektedir.

Devlet uluslararası ticarette ABD ticari amaçlarını geliştirmeyi amaçlamaktadır. Eyalet yönetimleri sahip oldukları endüstrilerin ihracatını teşvik etmektedir. Federal hükümet gümrükleri ve ABD ithalatının önündeki diğer yabancı engelleri azaltmak ve ABD şirketlerini yabancı haksız rekabetten korumak için temaslarda bulunur.

Devlet özel şirketlerden daha uygun olduğu düşünülen belli hizmetleri sağlar; örneğin ulusal savunma, adaletin idaresi, eğitim, çevrenin korunması, yol yapımı, uzay keşfi gibi.

Devlet piyasa güçlerinin ötesinde olan ihtiyaçları karşılar. Devlet, işlerini kaybeden insanlara sigorta ödemesi yapar ve doğal felaketler nedeniyle evlerini kaybeden insanlara düşük kredi sağlar. Çalışan ve işverenin ödediği bir vergi ile finanse edilen Sosyal Güvenlik Sistemi Amerika’nın emeklilik gelirinin en büyük parçasını oluşturur. Sağlık Sigortası programı yaşlıların bazı sağlık giderlerini karşılar; Sağlık Yardımı programı düşük gelirli ailelerin sağlık giderlerini karşılar. Devletin bir çok eyalette zihinsel engelliler ve önemli derecede engelli olanlar için bakım merkezleri vardır. Federal hükümet yoksul ailelere yiyecek alabilmeleri için gıda fişleri dağıtır. Federal hükümet ve eyalet yönetimleri çocukları olan düşük gelirli aileleri desteklemek için birlikte çalışır.

Devletin ekonomiye yön verme konusundaki rolü nedir?