jump over navigation bar
 
 
  
 
İ Ç İ N D E K İ L E R
Giriş
Demokrasi Nedir?
Demokrasinin Özellikleri
Haklar ve Sorumluluklar
Demokratik Seçimler
Hukukun Üstünlüğü
Anayasacılık
Hükümetin Üç Temel Direği
Özgür ve Bağımsız Medya
Politik Partiler, Çıkar Grupları, STK'lar
Sivil-Asker İlişkileri
Demokrasi Kültürü
 
democracy in brief title

Demokrasinin Özellikleri

Paraguay'daki bir seçim merkezindeki seçim görevlileri
Açık, düzenli ve iyi yönetilen seçimler, demokrasinin temelidir. Paraguay'daki bir seçim merkezindeki seçim görevlileri görülüyor. (Javier Medina/AP Images)

Demokrasi, belirli hükümet kuruluşlarından oluşan bir gruptan daha fazlasıdır; temelinde dünyadaki diğer kültürler ve toplumlarda farklı biçimlere ve ifadelere bürünebilen iyi anlaşılmış değerler, tutumlar ve uygulamalar yer alır. Demokrasinin temelinde değişmez ilkeler vardır, tekbiçimli uygulamalar yoktur.

Demokrasinin Ana Özellikleri

  • Demokrasi, iktidarın ve sivil sorumluluğun, bütün yetişkin vatandaşların doğrudan ya da özgür iradeleriyle seçtikleri temsilciler aracılığıyla yürüttükleri bir yönetimdir.
  • Demokrasi, çoğunluk ilkesine ve bireysel haklara dayanır. Demokrasiler, hükümetin tüm düzeylerinin halka olabildiği kadar açık ve duyarlı olması gerekliliği anlayışıyla bütün merkezi ve güçlü yönetimlere karşı kendini korur ve merkezi yönetimi bölgesel ve yerel düzeylere verir.
  • Demokrasiler, birinci işlevlerinin ifade ve din özgürlüğü, yasalar altında herkesin eşit olması; toplumun politik, ekonomik ve kültürel yaşamında herkesin tam olarak düzenleyici ve katılımcı olma fırsatı gibi temel insan haklarını korumak olduğunun bilincindedir.
  • Demokrasilerde, oy verme yaşında olan vatandaşların katılımına açık, düzenli, özgür ve adil seçimler yürütülür.

  • Demokraside vatandaşların sadece hakları yoktur, karşılığında kendi haklarını ve özgürlüklerini koruyan politik sistemde katılımcı olma sorumlulukları da vardır.
  • Demokratik toplumlar hoşgörü, işbirliği ve uzlaşma değerlerine bağlıdır. Mahatma Gandhi'nin sözleriyle "Hoşgörüsüzlük, bir çeşit şiddettir ve gerçek bir demokratik ruhun gelişmesine engeldir."

Vermont, Harwick'teki bu kasaba toplantısında görüldüğü gibi Birleşik Devletler'deki bazı yerel yönetimler hâla doğrudan katılımlı demokrasi uygulaması yapıyorlar. En popüler konular, okullar ve vergilerdir.
Vermont, Harwick'teki bu kasaba toplantısında görüldüğü gibi Birleşik Devletler'deki bazı yerel yönetimler hâla doğrudan katılımlı demokrasi uygulaması yapıyorlar. En popüler konular, okullar ve vergilerdir. (Toby Talbot/AP Images)

Demokrasinin İki Biçimi

Demokrasiler iki temel kategoriye ayrılır; doğrudan ve temsili. Doğrudan demokraside vatandaşlar, seçilmiş ya da atanmış görevlilerin aracılığı olmadan toplumsal kararlar alma süreçlerine katılabilirler. Böyle bir sistem, üyelerinin bir odada toplanarak belirli konular hakkında tartıştığı, görüş birliği ya da çoğunluk oyuyla karara bağladığı toplumsal dernekler, kabile konseyleri ya da işçi sendikalarının yerel birimleri gibi daha küçük toplumlarda daha yararlı olur.

ABD'deki bazı eyaletlerde zorunlu yasal değişikler için ayrıca "öneri" ya da "referandum" ya da seçilmiş görevlilerin eyalet seçimlerindeki oylarla görevden alınma olasılığı da vardır. Bu uygulamalar, nüfusun çoğunluğunun isteğini ifade eden doğrudan demokrasinin bir biçimidir. Bir çok uygulamada doğrudan demokrasinin özellikleri görülür. İsviçre'de halk sağlığı, enerji ve istihdam gibi konularla ilgili çok önemli politik kararlar ülke vatandaşlarının oylarına bağlıdır. Politik grupların, benzer görüşte olan vatandaşlara doğrudan ulaşarak amaçları için para toplama özgürlüğü verdiği için internetin doğrudan demokrasinin yeni bir biçimini oluşturduğuna ilişkin bir görüş vardır.

Yine de demokrasinin en yaygın biçimi geçmişte olduğu gibi günümüzde de, 50.000'lik bir şehir ya da 50 milyonluk bir ülkede de olsa, vatandaşların politik kararlar almaları, yasa çıkarmaları ve kamu malları için programlar yönetmeleri için resmi görevli seçtikleri temsili demokrasidir.

Çoğunluk İlkesi ve Azınlık Hakları

Gelişmiş bir demokrasinin en iyi garantisi eğitimli vatandaşlardır.
Gelişmiş bir demokrasinin en iyi garantisi eğitimli vatandaşlardır. (© John Berry/Syracuse Newspapers/The Image Works)
Hoşgörü ve işbirliği demokrasinin temel taşlarıdır.
Hoşgörü ve işbirliği demokrasinin temel taşlarıdır. (© Greg Friedler/Jupiterimages)

Bütün demokrasiler, vatandaşların politik kararlarını çoğunluk ilkesiyle özgürce aldıkları sistemlerdir. Amerikalı denemeci E.B.White'ın sözleriyle "Demokrasi, meselelerin yarısından fazlasıyla ilgili olarak halkın yarısından fazlasının haklı olduğuna ilişkin bir varsayımın peşimizi bırakmayan gerçekliğidir."

Ama çoğunluk ilkesi, tek başına ve otomatik olarak demokratik değildir. Hiç kimse, nüfusun %51'inin kalan %49'a çoğunluk adına baskı yapmasına izin veren bir sistemin adil ya da doğru olduğunu söyleyemez. Demokratik bir toplumda çoğunluk kuralı, karşılığında azınlıkların ve etnik, dini ya da sadece politik tartışmada kaybeden taraf olan muhaliflerin haklarını korumaya hizmet edecek bireysel insan haklarının garantisiyle birleştirilmelidir. Azınlıkların hakları, çoğunluğun iyi niyetine bağlı değildir ve çoğunluğun oyu ile engellenemez. Demokratik yasalar ve kuruluşlar bütün vatandaşların haklarını koruduğu için azınlıkların hakları koruma altındadır.

Azınlıklar, haklarının ve güvenliklerinin koruma altında olması konusunda devlete güvenme ihtiyacı duyar. Bu ihtiyaçları karşılandıktan sonra bu tür gruplar ülkelerinin demokratik kuruluşlarına katılımcı olarak katkıda bulunabilirler. Çoğunluk ilkesi kuralı ve azınlık hakları tarihsel, kültürel, nüfus açısından ve ekonomik olarak ne kadar çeşitlilik gösterse de bütün modern demokrasilerin özellikleridir.

Her çeşit konu hakkında yapılan bütün toplumsal tartışmalar; kişisel, kültürel, politik, demokrasinin can damarıdır. Burada: Nijeryalı Nobel ödüllü yazar Wole Soyinka, İsviçre'deki bir kitap fuarında görülüyor.
Her çeşit konu hakkında yapılan bütün toplumsal tartışmalar; kişisel, kültürel, politik, demokrasinin can damarıdır. Yukarıda: Nijeryalı Nobel ödüllü yazar Wole Soyinka, İsviçre'deki bir kitap fuarında görülüyor. (Georgios Kefalas/AP Images)

Çoğulculuk ve Demokratik Toplum

Demokraside devlet, çok sayıda ve çeşitli kamusal ve özel kuruluşların, hukuki tartışma ortamlarının, politik partilerin, dernek ve birliklerin sosyal dokusunun bir parçasıdır. Bu çeşitliliğe 'çoğulculuk' denir ve demokratik bir toplumda organize olmuş bir çok grup ve kuruluşun varlığının, meşruluğunun ve yetkilerinin devlete bağlı olmadığını kabul eder. Bir çok demokratik toplumda bazıları yerel bazıları ise ulusal olan binlerce özel dernek vardır. Bir çoğu, bireyler ile toplumdaki karmaşık sosyal ve devletle ilgili kuruluşları arasında aracılık hizmeti yapar, devlete verilmemiş rolleri doldurur ve bireylere devlette yer almadan içinde bulundukları toplumun bir parçası olma fırsatı sunar.

Otoriter bir toplumda neredeyse bütün benzer dernekler, devlet tarafından kontrol edilir, yetkilendirilir, izlenir ya da bir şekilde devlete hesap verme durumundadır. Demokraside devletin gücü, hukuk tarafından açıkça tanımlanmış ve belirgin bir şekilde sınırlandırılmıştır. Sonuç olarak özel dernekler devlet kontrolünden oldukça bağımsızdır. Demokratik toplumun bu yoğun ve özel alanında vatandaşlar, kendilerini barış dolu bir ortamda geliştirebilme olanaklarını ve bir topluma ait olmanın sorumluluklarını, devletin baskıcı olma olasılığından ya da nüfuzlu veya iktidarda olanların ya da çoğunluğun incelemelerine bağlı olma talebinden bağımsız bir biçimde keşfedebilirler.

 
Haklar ve Sorumluluklar

      Bu site ABD Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Enformasyon Dairesi tarafından hazırlanmış olup yine bu kurum tarafından güncellenmektedir.
       Diğer internet sitelerine olan bağlantılar, orada belirtilen düşüncelerin tasvip edildiği şeklinde yorumlanmamalıdır.